Ποδηλατικό gearing: πώς να επιλέξεις δίσκους, κασέτα και cadence για τον αγώνα σου

Το σωστό gearing πρέπει να καλύπτει την ταχύτητα ανάβασης, την κύρια αγωνιστική ταχύτητα και τη μέγιστη ταχύτητα πεταλαρίσματος στο cadence που θέλεις. Δες πώς να χρησιμοποιήσεις το Race Gearing Calculator και τι σημαίνουν οι σχετικές απώλειες από το chainline, το cross-chaining και το μέγεθος των γραναζιών.

Ας υποθέσουμε ότι σε μια διαδρομή με υψομετρικές διαφορές περιμένεις να ανεβαίνεις με 19 km/h, να κινείσαι για το μεγαλύτερο μέρος του αγώνα κοντά στα 38 km/h και να θέλεις να συνεχίσεις να κάνεις πετάλι μέχρι τα 55 km/h. Το προτιμώμενο cadence σου είναι 90 rpm.

Με αυτά τα δεδομένα, το Race Gearing Calculator μπορεί να συγκρίνει διαθέσιμους συνδυασμούς δίσκων και κασέτας ή να ελέγξει το setup που έχεις ήδη. Για παράδειγμα, μπορεί να προτείνει 53/39 + 11–25 και να δείξει ποια σχέση καλύπτει καθέναν από τους τρεις στόχους, σε τι cadence και με ποια εκτιμώμενη σχετική απώλεια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι το συγκεκριμένο gearing θα σε κάνει ικανό να διατηρήσεις τα 38 km/h. Σημαίνει ότι, αν μπορείς να παράγεις την απαιτούμενη ισχύ, το setup περιλαμβάνει την κατάλληλη σχέση για να κινηθείς σε αυτή την ταχύτητα κοντά στο cadence που έχεις επιλέξει.

Το gearing πρέπει να καλύπτει ολόκληρη τη διαδρομή

Ένα αγωνιστικό setup δεν αξιολογείται μόνο από τη βαρύτερη ή την ελαφρύτερη σχέση που διαθέτει. Πρέπει να σου επιτρέπει:

να ανεβαίνεις στις παρατεταμένες κλίσεις χωρίς το cadence να πέφτει χαμηλότερα από όσο μπορείς να διαχειριστείς,
να κινείσαι στην κύρια αγωνιστική ταχύτητα με μια πρακτική σχέση και χωρίς περιττό cross-chaining,
να συνεχίζεις να κάνεις πετάλι στην υψηλότερη ταχύτητα που σε ενδιαφέρει, χωρίς να ξεπερνάς το μέγιστο cadence που έχεις ορίσει,
να αλλάζεις σχέσεις χωρίς υπερβολικά μεγάλα κενά ανάμεσα στα γρανάζια της κασέτας.

Μια πολύ μεγάλη κασέτα μπορεί να προσφέρει ευκολότερη σχέση για τις ανηφόρες, αλλά συνήθως δημιουργεί μεγαλύτερες διαφορές στο cadence ανάμεσα σε διαδοχικές σχέσεις. Μια κασέτα με μικρότερο εύρος μπορεί να προσφέρει πιο ομαλές αλλαγές, αλλά να μην είναι αρκετή για τις δυσκολότερες κλίσεις της διαδρομής. Το σωστό gearing είναι ένας συμβιβασμός που πρέπει να γίνεται με βάση τον συγκεκριμένο αγώνα και όχι με βάση το ποιο setup φαίνεται γρηγορότερο στα χαρτιά.

Πώς να χρησιμοποιήσεις το Race Gearing Calculator

Το calculator έχει δύο διαφορετικές λειτουργίες.

`Recommend a setup`

Χρησιμοποίησέ την όταν θέλεις να συγκρίνεις διαθέσιμους συνδυασμούς δίσκων και κασέτας.

Επίλεξε Flat, Rolling ή Hilly στο πεδίο Course. Οι προεπιλογές είναι μόνο ένα σημείο εκκίνησης και όχι περιγραφή της δικής σου διαδρομής.
Συμπλήρωσε το Climbing speed, δηλαδή τη χαμηλότερη ταχύτητα που περιμένεις να έχεις σε μια παρατεταμένη ανάβαση.
Στο Cruising speed βάλε την ταχύτητα στην οποία περιμένεις να κινείσαι για το μεγαλύτερο μέρος του αγώνα — όχι απαραίτητα τη μέση ταχύτητά σου.
Στο Maximum pedalling speed βάλε τη μέγιστη ταχύτητα στην οποία θέλεις να μπορείς να κάνεις πετάλι. Δεν χρειάζεται να είναι η μέγιστη ταχύτητα που μπορεί να φτάσει το ποδήλατο σε μια απότομη κατηφόρα.
Συμπλήρωσε το Preferred cadence και επίλεξε 1x ή 2x, τον κατασκευαστή, τον αριθμό γραναζιών και την οικογένεια εξαρτημάτων που σε ενδιαφέρει.

Το calculator συγκρίνει τους καταχωρισμένους συνδυασμούς και δίνει προτεραιότητα στα setup που καλύπτουν περισσότερους από τους τρεις στόχους μέσα στα επιλεγμένα όρια cadence, χωρίς να χρησιμοποιούν ακραίο cross-chain.

`Check my setup`

Χρησιμοποίησέ την όταν θέλεις να ελέγξεις το ποδήλατο που έχεις ήδη. Δήλωσε το chainset και την κασέτα σου και στη συνέχεια συμπλήρωσε τις ίδιες τρεις ταχύτητες και το προτιμώμενο cadence.

Αν το setup υπάρχει στον κατάλογο, το calculator μπορεί να προτείνει τη μικρότερη αλλαγή εξαρτήματος που χρειάζεται για να καλυφθούν και οι τρεις στόχοι. Με την επιλογή Custom μπορείς να ελέγξεις και άλλους αριθμούς δοντιών, αλλά ο υπολογισμός δεν επιβεβαιώνει αν αυτός ο συνδυασμός είναι διαθέσιμος στην αγορά ή μηχανικά συμβατός με το ποδήλατό σου.

Οι περισσότεροι αθλητές μπορούν να αφήσουν κλειστά τα Advanced cadence and wheel settings. Άλλαξέ τα μόνο αν γνωρίζεις τα πραγματικά όρια cadence που θέλεις να εφαρμόσεις, την ακριβή περίμετρο του τροχού σου ή αν θέλεις να χρησιμοποιήσεις διαφορετική ισχύ αναφοράς για τη σύγκριση των σχετικών απωλειών.

Πώς να διαβάσεις το αποτέλεσμα

Η ένδειξη 3/3 targets σημαίνει ότι το setup μπορεί να καλύψει την ανάβαση, την κύρια αγωνιστική ταχύτητα και τη μέγιστη ταχύτητα πεταλαρίσματος μέσα στα όρια cadence που έχεις ορίσει.

Για κάθε στόχο θα δεις:

την προτεινόμενη σχέση δίσκου και γραναζιού,
το cadence που αντιστοιχεί στην επιλεγμένη ταχύτητα,
μια συγκριτική εκτίμηση της σχετικής απώλειας σε watt.

Στο προηγούμενο παράδειγμα, το 53/39 + 11–25 μπορεί να χρησιμοποιεί 39×23 στην ανάβαση με 88 rpm, 53×16 στην κύρια αγωνιστική ταχύτητα με 90 rpm και 53×11 στη μέγιστη ταχύτητα πεταλαρίσματος με 89 rpm.

Το εύρος ταχύτητας που εμφανίζεται στο αποτέλεσμα υπολογίζεται από την ευκολότερη σχέση στο ελάχιστο climbing cadence έως τη βαρύτερη σχέση στο μέγιστο pedalling cadence. Δεν προβλέπει ποιες ταχύτητες μπορείς να διατηρήσεις με βάση την ισχύ, το βάρος, την κλίση, τον αέρα, την αεροδυναμική ή την κόπωσή σου.

Στον αναλυτικό πίνακα μπορείς επίσης να δεις το cadence ή την ταχύτητα για κάθε σχέση και να εντοπίσεις συνδυασμούς που βρίσκονται εκτός των ορίων σου, έχουν αυξημένη γωνία αλυσίδας ή θεωρούνται ακραίο cross-chain.

Γιατί το chainline και το μέγεθος των γραναζιών επηρεάζουν τις απώλειες

Όταν η αλυσίδα κινείται με μεγάλη πλευρική γωνία ανάμεσα στον μπροστινό δίσκο και στο πίσω γρανάζι, αυξάνονται οι τριβές. Αυτό συμβαίνει συνήθως όταν χρησιμοποιείς τον μεγάλο δίσκο με ένα από τα μεγαλύτερα πίσω γρανάζια ή τον μικρό δίσκο με ένα από τα μικρότερα. Οι συνδυασμοί αυτοί ονομάζονται cross-chaining.

Η πιο ευθεία γραμμή αλυσίδας είναι γενικά ευνοϊκή, αλλά δεν είναι ο μοναδικός παράγοντας. Για την ίδια περίπου σχέση μετάδοσης, τα μεγαλύτερα γρανάζια μπορούν να μειώσουν την άρθρωση της αλυσίδας γύρω από τα δόντια και να λειτουργήσουν αποδοτικότερα από έναν συνδυασμό μικρότερων γραναζιών. Η τελική απώλεια εξαρτάται επομένως από τη γωνία της αλυσίδας, το μέγεθος του δίσκου και του πίσω γραναζιού, την τάση της αλυσίδας και την κατάσταση του drivetrain.

Γι’ αυτό δεν αρκεί ο κανόνας «κράτα πάντα την αλυσίδα ακριβώς στη μέση». Στην πράξη θέλεις να αποφεύγεις τις ακραίες γωνίες και παράλληλα να χρησιμοποιείς μια σχέση που σε κρατά κοντά στο cadence του στόχου σου.

Η ένδειξη ~W του calculator είναι μια απλοποιημένη συγκριτική εκτίμηση. Συγκρίνει την επιλεγμένη σχέση με τη σχέση αναφοράς 53×15, στην ίδια ισχύ αναβάτη και με την ίδια κατάσταση αλυσίδας. Αν εμφανίζει περίπου +1,5 W για το 53×11 στα 250 W, δεν σημαίνει ότι μέτρησε τη συνολική απώλεια του δικού σου drivetrain ούτε ότι θα χάνεις ακριβώς 1,5 W στον δρόμο.

Μια βρόμικη, φθαρμένη ή ανεπαρκώς λιπασμένη αλυσίδα μπορεί να αλλάξει περισσότερο την πραγματική απόδοση από τη μικρή διαφορά ανάμεσα σε δύο λογικές αγωνιστικές σχέσεις. Το calculator κρατά αυτούς τους παράγοντες σταθερούς για να συγκρίνει μόνο τη γεωμετρία των σχέσεων.

Τι δεν μπορεί να αποφασίσει το calculator

Το Race Gearing Calculator δεν μπορεί να:

υπολογίσει την ισχύ που χρειάζεσαι για μια συγκεκριμένη ταχύτητα,
προβλέψει την ταχύτητα που μπορείς να διατηρήσεις στον αγώνα,
αποφασίσει ποιο cadence είναι φυσιολογικά ή προπονητικά ιδανικό για εσένα,
επιβεβαιώσει πλήρως τη μηχανική συμβατότητα ενός custom setup,
μετρήσει τη συνολική απώλεια του drivetrain σου.

Πριν αγοράσεις δίσκους, κασέτα, πίσω ντεραγιέ ή αλυσίδα, έλεγξε τις επίσημες προδιαγραφές του κατασκευαστή και επιβεβαίωσε τη συμβατότητα με έναν έμπειρο μηχανικό ποδηλάτων.

Τι να κρατήσεις

Ξεκίνα από τις πραγματικές απαιτήσεις της διαδρομής και όχι από το gearing που χρησιμοποιεί κάποιος άλλος αθλητής.
Έλεγξε ξεχωριστά την ανάβαση, την κύρια αγωνιστική ταχύτητα και τη μέγιστη ταχύτητα στην οποία θέλεις να κάνεις πετάλι.
Το 3/3 targets δείχνει ότι το setup καλύπτει μηχανικά τους στόχους σου. Δεν εγγυάται ότι μπορείς να παράγεις την απαιτούμενη ισχύ.
Απόφυγε το ακραίο cross-chaining, αλλά αξιολόγησε μαζί τη γωνία της αλυσίδας, το μέγεθος των γραναζιών και το cadence.
Αντιμετώπισε τα ~W ως σχετική σύγκριση του μοντέλου και όχι ως μέτρηση της πραγματικής απώλειας του ποδηλάτου σου.
Επιβεβαίωσε τη συμβατότητα πριν αλλάξεις εξαρτήματα.

Χρησιμοποίησε το Race Gearing Calculator για να βρεις ένα setup που καλύπτει τις απαιτήσεις της διαδρομής σου ή για να ελέγξεις αν οι δίσκοι και η κασέτα που έχεις ήδη ταιριάζουν στους αγωνιστικούς σου στόχους.